Μια σημαντική παρέμβαση για το μέλλον του Μεγαρικού Κάμπου και συνολικά της αγροτικής ανάπτυξης της Δυτικής Αττικής καταθέτει ο ομότιμος Καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και Επίτιμος Δημότης του Δήμου Μεγαρέων, Θεοδόσιος Π. Τάσιος.
Με αφορμή το διαχρονικό πρόβλημα της εγκατάλειψης και του κατακερματισμού της γεωργικής γης στα Μέγαρα, ο κ. Τάσιος απευθύνεται στον Περιφερειάρχη Αττικής Νίκο Χαρδαλιά, θέτοντας στο επίκεντρο την ανάγκη έναρξης της διαδικασίας Αναδασμού στον Μεγαρικό Κάμπο.
Στην επιστολή του κάνει λόγο για έναν τεράστιο, αλλά αναξιοποίητο οικονομικό και κοινωνικό πλούτο, που βρίσκεται μόλις λίγα χιλιόμετρα από την Αθήνα, και υποστηρίζει ότι ο Αναδασμός μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία για μια νέα παραγωγική πραγματικότητα: μεγαλύτερες και βιώσιμες αγροτικές εκμεταλλεύσεις, εκσυγχρονισμό της παραγωγής, νέες θέσεις εργασίας και επιστροφή νέων ανθρώπων στον πρωτογενή τομέα.
Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς το αίτημα για Αναδασμό έχει ήδη κατατεθεί στην Περιφέρεια Αττικής, με πρωτοβουλία του Ιερόθεου Δαγρέ και του Δημάρχου Μεγαρέων Παναγιώτη Μαργέτη, έχοντας συγκεντρώσει περίπου 400 υπογραφές.
Ο Θεοδόσιος Τάσιος, με την επιστημονική του ιδιότητα αλλά και ως Επίτιμος Δημότης Μεγαρέων, επισημαίνει τους κινδύνους που δημιουργεί η σημερινή κατάσταση και καλεί την Περιφέρεια να αντιμετωπίσει τον Μεγαρικό Κάμπο όχι ως μια εγκαταλελειμμένη αγροτική έκταση, αλλά ως έναν στρατηγικό αναπτυξιακό πόρο για τα Μέγαρα, τη Δυτική Αττική και την ίδια τη χώρα.
Ακολουθεί αυτούσια η επιστολή του:
Αξιότιμε κύριε Περιφερειάρχα,
1) Λέγομαι Θεοδόσης Π. Τάσιος, ομότ. Καθηγητής ΕΜΠ, και παίρνω το θάρρος να αναλώσω τον πολύτιμο χρόνο-σας για ενα θέμα υψίστης νομίζω σημασίας για την Περιφέρεια της οποίας τόσον επιτυχώς ηγείσθε. Πρόκειται για εναν οικονομικό και κοινωνικό θησαυρό ο οποίος είναι κρυμμένος, μισή ώρα έξω απ’ την Αθήνα – και σπεύδω αμέσως να ’πώ οτι εννοώ τον τεράστιο πλούτο των εγκαταλελειμμένων 100.000 στρεμμάτων γεωργικής γής του Μεγαρικού Κάμπου. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο εγκαταλελειμμένο Κάμπο στην Ελλάδα!
Γι’ αυτό το θέμα σας έχει υποβληθεί σχετική αίτηση Ι. Δαγρέ και Π. Μαργέτη (Δημάρχου Μεγαρέων), Α. Π. 1451823/19.12.24, με 400 περίπου συνυπογραφές, με την παράκληση να εγκρίνεται την έναρξη της διαδικασίας Αναδασμού : Ετόλμησα δε και εγώ να σας απασχολήσω με την παρούσα επιστολή, αφενός μέν ως επίτιμος δημότης Μεγάρων, αφετέρου δέ ως γνώστης των γεωργικών προβλημάτων της Μεγαρίδος (της οποίας ο πατέρας-μου υπηρέτησε ως Επαρχιακός Γεωπόνος).
2) Αξιότιμε κύριε Περιφερειάρχα, ο εξ επαλλήλων κληρονομιών κατακερματισμός της γεωργικής ιδιοκτησίας στην (εξόχως παραδοσιακή) Μεγαρική κοινωνία, είναι τόσο προχωρημένη, ώστε δέν με εκπλήττει η εκτίμηση οτι η μέση επιφάνεια αγροτεμαχίου ανα ιδιοκτήτην να περιλαμβάνει περίπου 10 ελαιόδενδρα μόνον ! Παρά την απλοποιημένη αυτή εκτίμηση, γίνεται ωστόσο προφανής η αιτία της εγκατάλειψης αυτής της πολύτιμης γής. Όσο προφανής είναι και η πάγκοινη στα Μέγαρα απελπισία απ’ αυτήν την κραυγαλέα απώλεια πλούτου : Εγώ, με την κάποια πείρα-μου σε Αναδασμούς (τυχαίνει να είμαι και Επίτιμος Διδάκτωρ του Γεωπονικού Πανεπιστημίου), έμεινα ευχαρίστως κατάπληκτος απ’ την πρωτοφανή ομοθυμία όλων των παραγόντων της Πόλεως (ολόκληρο το Δημοτικό Συμβούλιο, οι οργανώσεις όλων των Κομμάτων της Πόλης, πέντε Γεωργικοί Συνεταιρισμοί, όλοι οι πρώην Δήμαρχοι, καθώς και o Πολιτιστικός Σύλλογος),
Στη δίκαιη κρίση-σας εναπόκειται η έναρξη της διαδικασίας του Αναδασμού – δηλαδή μιας οιονεί-νεκρανάστασης ενος Ελδοράδο.
3) Όσο ακόμη είναι καιρός ⸱ διότι αυτή η εκτεταμένη εγκατάλειψη περιουσιών εγκυμονεί ακόμη μεγαλύτερους κινδύνους :
– Έχουν ήδη αρχίσει φαινόμενα καταπάτησης (η δέ χρησικτησία είναι ως γνωστόν τόσο ισχυρή νομικώς …).
– Εξ άλλου, μεγάλες Εταιρείες προτείνουν την εξαγορά αγροτεμαχίων (με την εξευτελιστική τιμή 1500 € ανα στρέμμα).
– Ενθαρρύνεται η κατα τμήματα χρήση αυτής της γής, για εξυπηρέτηση της αδηφάγου Αθήνας, χειροτερεύοντας έτσι το εθνικό πρόβλημα εξάρτησης λόγω διογκούμενων εισαγωγών τροφίμων.
4) Αντιθέτως, ως εσείς πολύ καλύτερα γνωρίζετε, ενας Αναδασμός στην παρούσα περίσταση, αναμένεται να προσφέρει εντυπωσιακά αγαθά αποτελέσματα, όπως έχει επανειλημμένως αποδειχθεί και απο τη σχετική διεθνή εμπειρία.
- Δημιουργία μεγάλων κτημάτων για βιώσιμη εκμετάλλευση, μέσω διττής διαδικασίας : Η πρώτη είναι η νομική συνένωση αγροτεμαχίων ενός Ιδιοκτήτη, ενώ η δεύτερη είναι η επακόλουθη, (οικονομικώς και διαχειριστικώς επωφελής) παραγωγική συνένωση γειτονικών μεγάλων κτημάτων δύο ή περισσοτέρων Ιδιοκτητών (όπως συγγενών, μελών Συνεταιρισμού ή επιχειρησιακών εταίρων).
Η εκμηχάνιση, η μείωση γενικών εξόδων, η εφαρμογή νέων καλλιεργειών, η αξιοποίηση ειδικών επιστημονικών γνώσεων και η αύξηση δανειοληπτικής ικανότητας, είναι μερικά απ’ τα πολύ γνωστά πλεονεκτήματα αυτής της μεγέθυνσης. Τα οικονομικά αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά – αντανακλάται δέ πολλαπλώς προς τους Ιδιοκτήτες, προς την αύξηση θέσεων εργασίας (ιδίως για πολύ νέους Συμπολίτες), καθώς και για την Εθνική Οικονομία.
- Σημειωτέον δέ οτι δέν θα πρόκειται για εναν μικρό αριθμό τέτοιων Επιχειρήσεων. Με βάση την εκτίμηση οτι κερδοφόρος είναι μια γεωργική επιχείρηση 50 στρεμμάτων, θα προέκυπταν 100.000 = 50 = 2.000 τέτοιες επιχειρήσεις. Επομένως, με την πολύ συντηρητική υπόθεση οτι μόνον οι μισές απ’ αυτές θα ευοδωθούν στην πράξη, αντιλαμβανόμαστε την ευρύτερη αναπτυξιακή επανάσταση που αναμένεται την Περιφέρειά-σας, αξιότιμε κύριε Περιφερειάρχα. Μια ανάπτυξη «μαγνήτη» για την επιστροφή των μορφωμένων Νέων στην πατρίδα τους.
- Άς επιτραπεί μάλιστα να αναφέρομε εδώ συντόμως και μερικά άλλα γνωστά πλεονεκτήματα του Αναδασμού, ιδίως δέ στην περίπτωση του Μεγαρικού Κάμπου :
– Ελάχιστη απόσταση απο το μεγαλύτερο καταναλωτικό κέντρο της Χώρας.
– Ελάχιστη απόσταση απο λιμένες και αεροδρόμια για τις εξαγωγές που θα προκύψουν.
– Βελτίωση του επαρχιακού οδικού δικτύου, ώστε όλα τα νέα κτήματα να έχουν μέτωπο σε δημόσιον δρόμο.
– Δυνατότητες δημιουργίας δικτύου διανομής και διάθεσης προϊόντων, ώστε οι παραγωγοί να καρπούνται και το κέρδος των «μεσαζόντων».
– Εντυπωσιακή αύξηση απασχόλησης επαγγελμάτων υποστήριξης (γεωργικοί επιστήμονες και τεχνίτες, προμηθευτές γεωργικών εφοδίων, κατασκευαστές χωματουργικών και άλλων έργων, συντήρηση γεωργικών μηχανημάτων, παντοειδείς μεταφορείς, κ.ά.).
5) Αξιότιμε κύριε Περιφερειάρχα, παρακαλώ να συγχωρήσετε το θάρρος που έλαβα να σας απασχολήσω τόσο πολύ με αυτό το μακροσκελές κείμενο. Ως εκ περισσού δηλώνω οτι δέν έχω κανένα περιουσιακό στοιχείο στον Δήμο Μεγαρέων, ούτε οιουδήποτε άλλου είδους συμφέροντα. Κίνητρο όμως για την παρούσα συνηγορία για αίτημα του Αναδασμού, είναι η συναίσθηση μιας οικονομικής δυσπραγίας (ιστορικής άλλωστε) πόλεως της Χώρας μας, καθώς και της απαράδεκτης εγκατάλειψης ενος σημαντικού εγγείου πλούτου. Ελπίζω δέ οτι η δίκαιη κρίση-σας θα εξετάσει το όλον ζήτημα ευμενώς.
Με ιδιαίτερη εκτίμηση
Θ. Π. Τάσιος
Προσάρτημα
Δέν αγνοώ και ορισμένες ενδεχόμενες («θεωρητικού» χαρακτήρα) αντιρρήσεις που ενδέχεται να ακολουθούν επι του θέματος, και θα με συγχωρήσετε να παραθέσω εδώ τα αντ-επιχειρήματά μου.
(i) «Μάταιος κόπος ο Αναδασμός, αφού η κληρονομική κατάτμηση θα συνεχίζεται, και θα επιφέρει και πάλιν τον κατακερματισμό».
– Ναί, αλλα πρώτον τώρα δέν υπάρχει πιά η πολυτεκνία του παρελθόντος
– Δεύτερον, επι δύο γενεές (60 έτη) τουλάχιστον θα έχομε απολαύσει τα γνωστά οικονομικά / κοινωνικά οφέλη.
– Τρίτον, τα οφέλη αυτά θα είναι τέτοιος «κράχτης» ώστε τ’ αδέρφια και τα ξαδέρφια θα έχουν προφανές συμφέρον να «παραμένουν» στην Επιχείρηση – σάν να επρόκειτο απλώς για μεταβολή μετόχων.
– Αφήνω που κατα το μεγάλο αυτό χρονικό διάστημα, είναι πολύ πιθανή η αλλαγή του κληρονομικού Δικαίου, για στοιχειώδεις λόγους Εθνικής Οικονομίας.
(ii) «Μα πού θα βρεθεί τόσο νερό για να αρδεύσετε τόσες εκτάσεις;»
– Αυτός δέν είναι λόγος να χάσομε τις περιουσίες μας !
– Διατίθεται πλήθος απο «ξερικές» καλλιέργειες, η παλαιότερη των οποίων είναι τα ελαιόδενδρα, παραδοσιακή λύση στον Μεγαρικό Κάμπο, η οποία θα καταστεί πάλι πολύ επικερδής χάρις στις αγαθές συνέπειες του Αναδασμού. (Κι έχομε λαμπρά παραδείγματα απ’ την Ισπανία). Για να μή μνημονεύσομε τις άλλες, παλαιές και νέες, ξερικές ή ολιγοϋδρικές καλλιέργειες.
– Οι μετά-Αναδασμόν οικονομικώς εύρωστες γεωργικές επιχειρήσεις, θα έχουν ευχερέστερη προσπέλαση και στις μοντέρνες Τεχνολογίες μικρο-αρδεύσεως, με εκπληκτικές ασήμαντες καταναλώσεις ύδατος.
– (Άλλωστε, και η υβριδική χρήση υδροπονικής παραγωγής θα είναι προφανώς εφικτή).
(iii) «Χαλεπή πείρα παρελθόντος έχει δείξει ότι μεγάλο τμήμα του αγροτικού κόσμου της Χώρας-μας δέν έχει διάθεση για τεχνικές πρωτοβουλίες, ούτε για αλλαγές καλλιεργειών. Τούτο δέ, είτε λόγω μορφωτικού επιπέδου, είτε και λόγω Ήθους».
Θεωρώ οτι δέν πρέπει απλώς να απορρίψομε ως προσβλητικό αυτό το επιχείρημα, αλλα να προβούμε στις απαραίτητες εκείνες ενέργειες που θ’ απαιτούνταν εάν το επιχείρημα ήταν υποθετικώς αληθές – διότι δέν είναι ρεαλιστικό να φαντασθούμε οτι ξαφνικά θα αποκτήσει την νοοτροπία των Δανών ή των Ισραηλινών καλλιεργητών.
– Το καλό βέβαια είναι ότι, μετά τη δημιουργία των μεγάλων κτημάτων, εμπλουτίζεται το γεωργικώς απασχολούμενο προσωπικό με πολύ νεότερες ηλικίες μορφωμένων και ενθουσιωδών ατόμων. Οι Κεντρικές Κυβερνήσεις γνωρίζουν το είδος των μέτρων που ενθαρρύνουν αυτήν την τάση – η οποία (σε μικρή κλίμακα) παρατηρείται ήδη και στην Ελλάδα.
– Λόγω της προϊούσας εκμηχάνησης, ο αριθμός που απαιτείται ανα στρέμμα έχει μειωθεί – ενώ αυξάνεται η συμμετοχή άλλων επαγγελμάτων (τεχνικοί, λογιστές κ. ά.)
– Παρακαλώ, τέλος, να μου επιτραπεί να προσθέσω και ενα σχόλιο που εκφεύγει των τεχνικοεπιστημών-μου αρμοδιοτήτων – συγχωρέστε με :
Η Χώρα, για να επιβιώσει ενόψει του οικονομικού και του κοινωνικού μαρασμού, έχει ούτως ή άλλως να δώσει ορισμένες αποφασιστικές μάχες συναγείροντας τους Έλληνες με τον πατριωτισμό (όχι με την ηττοπάθεια).
