Για το χρονικό της οικολογικής καταστροφής από την πυρκαγιά στα Γεράνεια Όρη, μας μιλάει σε συνέντευξή του ο Αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας Κώστας Φυλακτός.

Έχοντας βιώσει δύσκολες ώρες επί τρεις ημέρες σε μια από τις πιο καταστροφικές πυρκαγιές της τελευταίας δεκαετίας, ο κ. Φυλακτός ξεκίνησε την κουβέντα μας, αναφέροντας πόσο ωφέλησε αρχικά η άμεση αντίδραση του δημάρχου που συγκάλεσε νωρίς το Συντονιστικό Όργανο.

 Από τις 3:30 το πρωί της Πέμπτης στην μάχη της φωτιάς…

«Ακούγοντας από την τηλεόραση ότι υπήρχε φωτιά στο Σχίνο, με πήρε ο Δήμαρχος τηλέφωνο και μου ζήτησε να μεταβούμε στο Αλεποχώρι. Έπρεπε να είμαστε προετοιμασμένοι αφού ακόμη η φωτιά ήταν στην Μαυρολίμνη.

Φτάσαμε στο Αλεποχώρι γύρω στις 3:30 το πρωί της Πέμπτης και είδαμε ότι η φωτιά πλησίαζε προς τον Βράχο και στα όρια του Δήμου μας.

Διαπιστώνοντας ότι υπήρχε ισχυρός αέρας, ο Δήμαρχος συγκάλεσε το Συντονιστικό Όργανο στο οποίο συμμετείχε ο Αττικάρχης της Πυροσβεστικής Υποστράτηγος Γιαν. Πετρούτσος αλλά και εκπρόσωποι της Αστυνομίας και της Τροχαίας.

Αποφασίστηκε να γίνει εκκένωση όλων των οικισμών και των Μοναστηριών, εκτός από τα σπίτια που βρίσκονταν εντός του χωριού στο Αλεποχώρι.

Η απόφαση αυτή πάρθηκε για προληπτικούς λόγους, αφού γνωρίζοντας την περιοχή περιμέναμε ότι με «σύμμαχο» τον αέρα η φωτιά θα έφτανε σε σύντομο χρονικό διάστημα στο Ντουράκο Αλεποχωρίου.

Έτσι βγήκαν τα περιπολικά της Αστυνομίας και «φώναζαν» πως πρέπει να εκκενωθούν οι οικισμοί Μάζι – Νέο Μάζι, Παρασκευά 1-2, Ντουράκο αλλά και οι Μονές Αγίου Ιωάννη Μακρινού, και Αγίας Παρασκευής στο Μάζι.

Οι Μοναχές από το Μοναστήρι του Αη – Γιάννη, μεταφέρθηκαν με πούλμαν – που ήρθαν κατόπιν εντολής του δημάρχου – σε Μοναστήρι στο Κορωπί, ενώ οι Μοναχοί της Αγίας Παρασκευής αποχώρησαν με τα δικά τους οχήματα.

Μόλις ξημέρωσε, ήρθαν τα πρώτα καναντέρ και άρχισαν τις ρίψεις.

Όμως ήταν τόσο δυνατός ο αέρας με αποτέλεσμα τα κύματα να ξεπερνούν το ένα μέτρο.

Αυτό ανάγκασε τα αεροπλάνα να μην μπορούν να γεμίσουν τις δεξαμενές τους από το Αλεποχώρι και να πηγαίνουν στην Βαρέα για να πάρουν νερό».

«Η φωτιά έφτασε στο Βράχο»

 Συνεχίζοντας ο κ. Φυλακτός μας μίλησε για την πορεία της φωτιάς.

«Με τον αέρα πάντα «σύμμαχο» η φωτιά έφτασε στο Βράχο και συγκεκριμένα στην περιοχή Πευκογιάλι. Πλέον τα πράγματα δυσκόλευαν. Μαζί με υψηλόβαθμα στελέχη της Πυροσβεστικής και παρουσία του Δημάρχου με τα τζιπ μεταβήκαμε από το νέο Μάζι και προς τα πάνω.

Διαπιστώσαμε πως η φωτιά ήταν δύσκολο να ελεγχθεί λόγω των ισχυρών ανέμων αλλά και του δύσβατου της περιοχής. Αυτό ανάγκασε την Πυροσβεστική να κάνει μεγάλη κινητοποίηση με αποτέλεσμα να φτάσουν γύρω στα 100 πυροσβεστικά οχήματα τα οποία έζωσαν όλες τις περιοχές.

Παρ’ όλα αυτά είδαν ότι τόσο στο Μάζι, στο Νέο Μάζι αλλά και στις παρυφές των Γερανείων το δύσβατο της περιοχής δυσχέραινε το έργο τους. Μόλις έπεσε ο αέρας είπαμε όλοι ότι θα ελεγχθεί η φωτιά.

Δυστυχώς όμως αυτό δεν κράτησε πολύ. Οι άνεμοι έγιναν ξανά ισχυροί μαθαίνοντας από την πυροσβεστική ότι η ταχύτητά τους έφτανε τα 8 μποφόρ.

Αυτό αποτέλεσε τροχοπέδη για τον έλεγχο της φωτιάς. Όσο πιο ισχυροί γίνονταν οι άνεμοι τόσο πιο πολύ η Πυροσβεστική αύξανε και τις δυνάμεις της.

Το βράδυ της Πέμπτης πλέον η φωτιά ξεκίνησε να καίει νότια του Μαζίου προς τις παρυφές των Γερανείων κοντά στην κεραία. Ευχόμασταν όλοι να σταματούσε η φωτιά μέχρι εκεί. Όμως ο αέρας συνέχιζε να είναι ισχυρός με αποτέλεσμα την Παρασκευή η φωτιά να αρχίζει να καίει τα πάντα γύρω από τα Μοναστήρια. Ευτυχώς που είχε γίνει η εκκένωση των οικισμών αλλά και των Μοναστηριών αλλά και ευτυχώς που δεν φύσηξε νοτιάς γιατί η φωτιά θα είχε κατέβει μέχρι τη θάλασσα. Εκεί είχαμε την τύχη με το μέρος μας».

«Ο Δήμος συνέδραμε με μηχανήματα»

 Σε ερώτησή μας εάν ο Δήμος συνέδραμε με τα μηχανήματα που διαθέτει, ο κ. Φυλακτός απάντησε:

«Ο Δήμος συνέδραμε με μηχανήματα. Από την πρώτη στιγμή υπήρχε στο Αλεποχώρι το αστικό λεωφορείο, δύο φορτωτές, το γκρέιτερ ένα jcb, και μία υδροφόρα.

Όλα αυτά τα ανεβάσαμε στην περιοχή από το ξημέρωμα της Πέμπτης.

Όλα τα μέσα που είχε ο Δήμος ήταν πλέον στην διάθεση του Συντονιστικού Οργάνου στο Αλεποχώρι, αφού δεν περιμέναμε ότι θα προέκυπτε τέτοια καταστροφή με τη φωτιά να φτάνει στην Κοκκιναρέα και στο Χάνι.

Βοηθήσαμε σε ό,τι μας ζητήθηκε από την Πυροσβεστική, ανοίγοντας τους δρόμους από καμένα πεύκα που έπεφταν από τη φωτιά με τους φορτωτές το γκρέιτερ και το jcb.

Μάλιστα κάποια στιγμή κινδυνέψαμε, όταν γυρίζοντας από τα Σπάρτα (όπου είχαμε πάει να ανοίξουμε ένα δρόμο) προς το Νέο Μάζι εγκλωβιστήκαμε.

Δεν διστάζω να σας πω ότι τρομοκρατηθήκαμε όλοι, αφού πήγαινε ο φορτωτής μπροστά στη μέση η υδροφόρα και πίσω εγώ με το υπηρεσιακό όχημα. Όμως παρότι η υδροφόρα έριχνε νερό, η φωτιά δυνάμωνε στις κατηφόρες του Νέου Μαζίου και αναγκαστήκαμε να γυρίσουμε πίσω μέσω του δρόμου της Αγίας Παρασκευής στο Μάζι».

«Την Παρασκευή η φωτιά άρχισε να ξεφεύγει»

Από πότε όμως η φωτιά άρχισε να ξεφεύγει; Ο Αντιδήμαρχος μας λέει:

«Την Παρασκευή και αφού συνεχίζονταν οι ισχυροί άνεμοι, η φωτιά άρχισε να ξεφεύγει προς Χάνι και προς Πευκενέα. Σε αρκετά σπίτια μάλιστα η φωτιά έφτασε μέχρι τις αυλές. Οι επίγειες δυνάμεις της Πυροσβεστικής ξεπέρασαν τον εαυτό τους και με την συνδρομή όλων μας σώθηκαν αρκετά σπίτια. Στην κυριολεξία δόθηκε μάχη να μην περάσει η φωτιά πάνω από τα Παπαγιαννέικα γιατί αν περνούσε θα έφτανε στην Βένιζα. Δηλαδή για να γίνω πιο κατανοητός θα σας πω ότι η φωτιά έφτασε έξι έως επτά χιλιόμετρα μακριά από τη πόλη των Μεγάρων κοντά στο ρέμα του Μαυρατζά, εκεί όπου καταφέραμε τελικά να την εγκλωβίσουμε».

«Ζήσαμε δραματικές στιγμές»…

Ο κ. Φυλακτός έκανε λόγο για «κόλαση» και εξηγεί το λόγο:

«Στην κυριολεξία ζήσαμε δραματικές στιγμές, στιγμές που δεν τις έχουμε ζήσει ξανά και εύχομαι να μην τις βιώσουμε και πάλι. Είχαμε βιώσει βέβαια την τραγική εμπειρία από την φωτιά της Κινέτας, όμως εκεί η φωτιά κράτησε μία μέρα. Στην περίπτωση των Γερανείων η φωτιά έκαιγε επί τρεις μέρες με τους ανέμους να είναι ισχυροί και να μην πέφτει η ένταση τους, με αποτέλεσμα σε αρκετές περιπτώσεις ακόμα και τα ελικόπτερα με τους κουβάδες που επιχειρούσαν, έριχναν νερό και το νερό χάνονταν. Μιλάμε για κόλαση».

«Πιάσαμε στον ύπνο τον κόσμο αλλά βγήκε σε καλό»

Ο Αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας στέκεται ιδιαίτερα σε μια απόφαση που όπως λέει «ήταν καθοριστικής σημασίας» για να μην θρηνήσουμε θύματα. Χαρακτηριστικά αναφέρει ο Κ. Φυλακτός: «Θεωρώ πως η απόφαση του Δημάρχου να συγκαλέσει άμεσα και μάλιστα στις 4 το πρωί της Πέμπτης το Συντονιστικό Όργανο Πολιτικής Προστασίας έπαιξε σημαντικό ρόλο για να μην θρηνήσουμε θύματα. Η απόφαση για εκκένωση των οικισμών και των Μοναστηριών προληπτικά, ήταν καθοριστικής σημασίας για να αποφύγουμε τα χειρότερα. Εάν είχαν περάσει ώρες και το Συντονιστικό Όργανο είχε συγκληθεί στις 6 το πρωί τότε τα πράγματα θα ήταν πολύ άσχημα. Στην κυριολεξία πιάσαμε στον ύπνο τον κόσμο, αλλά βγήκε σε καλό».

 Τα ερωτήματα που προέκυψαν…

 Με βάση την συζήτηση που κάναμε με τον κ. Φυλακτό, προέκυψαν κάποια ερωτήματα τα οποία και παραθέτουμε:

Ερωτ: Πολλοί καταλογίζουν ευθύνες για έλλειψη σχεδιασμού γενικότερα όπως η μη ύπαρξη αντιπυρικών ζωνών, αλλά και ο καθαρισμός δασών. Πιστεύετε ότι πρέπει να αντιδράσει ο δήμος με κάποιο τρόπο προχωρώντας ακόμη και σε μηνύσεις προς κάθε κατεύθυνση και αρμόδια αρχή;

Παρότι ο νόμος που αφορά τα δάση δεν επιτρέπει στους Δήμους να παρεμβαίνουν μέσα σε αυτά, πρέπει να σας διευκρινίσω ότι δασικούς δρόμους έχουμε φτιάξει από το 2014 που εγώ έχω την ευθύνη της καθοδήγησης του γκρέιτερ. Όμως αυτό είναι κάτι που έχει γίνει έπειτα από την προτροπή της Πυροσβεστικής.

Διότι ως Δήμος δεν μπορούμε να παρέμβουμε προχωρώντας με την δική μας θέληση σε οποιαδήποτε διάνοιξη ενός δρόμου σε δασική περιοχή ή στην δημιουργία αντιπυρικών ζωνών.

Ξεκαθαρίζω λοιπόν πως η ευθύνη για τις αντιπυρικές ζώνες δεν ανήκει στο Δήμο. Παρόλα αυτά στη περιοχή δρόμοι υπάρχουν και αρκετά μεγάλοι. Όπως ο δρόμος που πάει για τα Σπάρτα, ο δρόμος που πάει για το Βαθύ Πηγάδι κ.α.

Όμως δυστυχώς είναι τέτοιες οι χαράδρες που υπάρχουν στην συγκεκριμένη περιοχή που κάποια στιγμή χάνονται και οι δρόμοι.

Πάντως, σε γενικές γραμμές ο σχεδιασμός για την αντιπυρική προστασία και ιδιαίτερα για την δημιουργία αντιπυρικών ζωνών αφορά ειδικούς επιστήμονες (δασολόγους) και όχι το Δήμο.

Χωρίς όμως να θέλω να δικαιολογήσω καταστάσεις, πρέπει να πω ότι το τριήμερο της φωτιάς στα Γεράνεια, όσες αντιπυρικές ζώνες και να υπήρχαν στην περιοχή με την ένταση των ανέμων η φωτιά θα τις περνούσε.

Είναι κάτι το οποίο έχω βιώσει στη φωτιά της Κινέτας όπου εκεί έχουμε μια μεγάλη αντιπυρική ζώνη, την εθνική οδό, το παράδρομο και την παλιά εθνική οδό.

Όμως παρόλα αυτά, εξαιτίας των ισχυρών ανέμων η φωτιά πέρασε την παλιά εθνική οδό και έκαψε τη περιοχή του Sun. Επαναλαμβάνω λοιπόν ότι ως Δήμος δεν έχουμε καμία σχέση με τη χάραξη των αντιπυρικών ζωνών. Το μόνο που μπορούμε να προσφέρουμε, είναι να βοηθάμε επικουρικά στην συντήρηση των δρόμων που ήδη υπάρχουν, εάν και εφόσον αυτό μας ζητηθεί από την Πυροσβεστική.

Ερωτ: Σε σύσκεψη που έγινε στις 24 Μαΐου δηλαδή μετά τη φωτιά παρουσία του Πρωθυπουργού, αναφέρθηκε ότι έχουν καταρτιστεί ειδικά επιχειρησιακά σχέδια λόγω ιδιαίτερων χαρακτηριστικών επικινδυνότητας σε 11 δήμους και 18 περιοχές. Υπάρχει ειδικό επιχειρησιακό σχέδιο στο δήμο Μεγάρων;

 Το πρώτο που κάνουμε σε τέτοιες περιπτώσεις είναι η σύγκλιση του Συντονιστικού Οργάνου της Πολιτικής Προστασίας του Δήμου, όπου σχεδιάζουμε με τη Πυροσβεστική, το Στρατό, την Αστυνομία, την Τροχαία και το Δασαρχείο πώς θα παρέμβουμε είτε σε πλημμυρικά φαινόμενα είτε σε φωτιές. Σχεδιάζουμε τις προληπτικές δράσεις που θα κάνουμε αλλά και τον τρόπο με τον οποίο θα είμαστε έτοιμοι να δράσουμε. Η Πυροσβεστική έχει το δικό της σχέδιο, ο Στρατός εφαρμόζει το σχέδιο «Ξενοκράτης» και ως Δήμος συμμετέχουμε και στο συντονιστικό όργανο της Περιφέρειας ώστε να είμαστε όλοι από κοινού σε ετοιμότητα. Επιβάλλεται λοιπόν ο Δήμαρχος (και έτσι γίνεται) να συγκαλεί το Συντονιστικό Οργανο της Πολιτικής Προστασίας του Δήμου τον Οκτώβρη για να είμαστε σε ετοιμότητα σε περίπτωση πλημμυρών και τον Μάρτη ώστε να είμαστε σε ετοιμότητα για τις φωτιές.

Ερωτ: Ως αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας πιστεύετε ότι ο δήμος χρειάζεται και άλλα μέσα ώστε να ενισχύσει την υπηρεσία για να ανταπεξέλθει καλύτερα σε παρόμοιες καταστάσεις;

 Όντως χρειάζονται και άλλα μέσα. Ιδιαίτερα για την καλοκαιρινή περίοδο έπρεπε να είχαμε ακόμη δύο υδροφόρες. Πράγματι περιμένω μια υδροφόρα με κανόνι που είναι δωρεά του Ερυθρού Σταυρού, όμως την περιμένω από τη φωτιά της Κινέτας. Ελπίζω να την παραλάβουμε σύντομα. Όσον αφορά την πυρκαγιά που βιώσαμε στα Γεράνεια, ήταν τέτοιο το μέγεθος της που ότι μέσα και να διαθέταμε εμείς ως δήμος, ήταν μηδαμινά σε αυτά που χρειάστηκαν.

Πρέπει να γίνει γνωστό, ότι στην κατάσβεση της φωτιάς εκτός από τα εναέρια μέσα επιχειρούσαν περίπου 100 πυροσβεστικά οχήματα χωρητικότητας 10 τόνων, μαζί με τις 17 υδροφόρες χωρητικότητας 20 τόνων που διέθεσε η Περιφέρεια, αλλά και τις επικαθήμενες χωρητικότητας 40 τόνων που ήταν στον Πευκενέα και στα Παπαγιανέικα πάλι από την Περιφέρεια. Οπότε μια υδροφόρα χωρητικότητας 10 τόνων του Δήμου ήταν «ένα τίποτα» μπροστά στα μέσα που διέθεσε η Πυροσβεστική αλλά και η Περιφέρεια.

Ερωτ: Τι απαντάτε σε κάποια στελέχη της αντιπολίτευσης που στο έκτακτο δημοτικό συμβούλιο σας επέρριψαν ευθύνες λέγοντας ότι ήσασταν ανέτοιμοι;

Η απάντηση είναι πως ήμασταν απόλυτα έτοιμοι και αυτό φάνηκε από την έγκαιρη συνεδρίαση του Συντονιστικού Οργάνου στις 4:00 τα ξημερώματα της Πέμπτης που έγινε κατόπιν πρόσκλησης του δημάρχου. Απορώ πως διαπίστωσαν ότι ήμασταν ανέτοιμοι. Νισάφι πια. Δεν χρειάζεται να κάνουμε αντιπολίτευση σε μια τέτοια κρίση, πάνω στα καμένα και στις περιουσίες των συμπολιτών μας.

Ερωτ: Ποια η άποψή σας για όσα ακούγονται για βωξίτη και ανεμογεννήτριες;

Θα κρατήσω την δέσμευση του Υφυπουργού Περιβάλλοντος απέναντι στο Δήμαρχο μας, όταν ο κ. Σταμούλης του έθιξε αυτό το ζήτημα.

Ο κ. Ταγαράς παρουσία των δημοσιογράφων, των βουλευτών της περιοχής, του κυβερνητικού κλιμακίου και του Αντιπεριφερειάρχη, δεσμεύθηκε ότι το δάσος της περιοχής θα αναγεννηθεί και θα έρθει στην προτέρα κατάσταση.

Επίσης δήλωσε ξεκάθαρα ότι η περιοχή θα κηρυχθεί αναδασωτέα και δεν θα δοθεί άδεια σε καμία εταιρεία για να κάνει οποιαδήποτε χρήση.

Σέβομαι την υπόσχεση της κυβέρνησης που δόθηκε δια στόματος του Υφυπουργού Περιβάλλοντος δημόσια και είμαι βέβαιος ότι θα γίνουν πράξη όλα όσα είπε, βάζοντας τέλος στην φημολογία.

Με την ευκαιρία που μου δίνεται, θα ήθελα κ. Υψηλάντη να ευχαριστήσω  τον Αρχηγό και τον Υπαρχηγό του Πυροσβεστικού Σώματος και ιδιαιτέρως τον Διοικητή της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Μεγάρων κ. Δ. Καϊάφα.

Επίσης ευχαριστώ τους Διοικητές της Αστυνομίας της Τροχαίας τους συμπολίτες μας μέλη των εθελοντικών ομάδων, όσο και τα δυο φιλοζωικά Σωματεία (ΖΕΜ και Αδέσποτος Παλμός), όπως  και τους συμπολίτες εθελοντές με τις υδροφόρες για την συμβολή τους.